|
Lễ hội rước Đất,
rước Nước của người Tày - Bắc Hà diễn ra vào ngày rằm tháng
giêng hàng năm để cầu xin Mẹ Đất, Mẹ Nước phù hộ cho đất luôn
màu mỡ, cầu cho nguồn nước không bao giờ cạn, giúp dân bản có
cuộc sống no đủ quanh năm. Từ sáng sớm, dân làng đă cử một đoàn
người gồm: thầy cúng, đội trống, chiêng, khèn và các cô, các chị
(là những người chăm chỉ làm ăn, có cuộc sống gia đ́nh yên b́nh
khoẻ mạnh)… đi lên ngọn núi Pản Phố - nơi có nguồn nước trong
nhất bản - rước hồn Đất, hồn Nước về dự hội.
Đi đầu đoàn rước là
thầy cúng. Thầy là người giữ vai tṛ làm sứ giả để giao tiếp với
các vị thần linh. Trong tay thầy cầm cây nêu - biểu tượng của sự
sinh sôi, nảy nở - rước đến địa điểm diễn ra lễ hội.Tiếp theo là
kiệu rước Nước và các mâm lễ. Nước được đựng trong hai ống bương
to, tượng trưng cho ống bố, ống mẹ. Tiếp đến là kiệu rước Đất -
hồn mẹ Đất được lấy từ trên đỉnh núi cao thiêng liêng. Sau đó là
đến các mâm lễ để dâng các vị thần linh. Lễ vật gồm một mâm quả
c̣n, bên trong các quả c̣n đựng các loại hạt giống do các cô,
các chị kỳ công làm ra, các mâm xôi ngũ sắc, gà luộc, hoa quả…
đều là những sản vật tinh tuư của mùa màng – thành quả sản xuất
của dân bản trong năm. Đội chiêng trống đi hai bên thầy cúng nổi
chiêng trống để thầy giao linh với các vị thần.
Địa điểm tổ chức lễ hội là cánh đồng rộng của bản. Khi các đoàn
rước tới nơi, ba hồi kèn trống nổi lên vang động đất trời, thấu
đến chín tầng cao xanh như báo cho Trời - Đất biết: Ngày hôm nay
dân làng mở hội. Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu khấn.
Tiếp đó, thầy cúng phun nước làm phép để xua các điều xấu, xua
quỷ dữ không cho về quấy phá dân bản. Rồi thầy tung lộc (ngô,
lúa) của thần linh cho dân bản, những người dự hội ai cũng cố
gắng nhận cho được vài hạt thóc, hạt ngô đem về nhà làm khước
may mắn để nhà ḿnh vụ sau ngô sai hạt, lúa sai bông.
Sau phần lễ nghi trên, mọi người bước vào phần hội với những màn
xoè điệu nghệ của các cô gái, chàng trai. Khi các màn xoè kết
thúc là các tṛ chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, chọi gà, chọi
trâu (bằng bắp bi chuối và măng), ném c̣n… bắt đầu Dù là ngày
hội của người Tày nhưng các dân tộc khác trong vùng cũng đến dự
rất đông vui.
(theo
Lễ hội Việt Nam) |