|
Hàng năm vào ngày
Thìn tháng Giêng âm lịch người Giáy ở Tả Van (huyên SaPa) lại mở
hội Roóng Poọc để cầu mùa màng bội thu, người yên vật thịnh, mưa
thuận, gió hoà.
Tuy vốn là lễ hội
dân tộc truyền thống của người Giáy ở Tả Van, nhưng nhiều năm
nay đã lan rộng, trở thành lễ hội chung của cả vùng thung lũng
Mường Hoa. Từ sáng sớm, làn sương còn giăng mù mịt từng đoàn
người tíu tít nói cười trong mây, hồ hởi về dự hội. Người Mông
từ Hầu Thào, Lao Chải dồn xuống, người Dao từ Bản Hồ, Bản Phùng
ngược lên, du khách từ thị trấn SaPa cũng tới dự làm cho lễ hội
đông vui tới vài nghìn người.
Địa điểm mở hội là một khu ruộng tương đối bằng phẳng phía đầu
bản. Trung tâm hội dựng cây còn cao vút bằng cây mai có một vòng
tròn trên ngọn. Vòng tròn đó một mặt dán giấy đỏ tượng trưng cho
mặt trời, một mặt dán giấy vàng tượng trưng cho mặt trăng. Mâm
cúng của thầy mo gồm các lễ vật tượng trưng cho sự no ấm như :
vải, trứng , măng , bạc trắng và 6 qủa còn của các cô gái chưa
chồng.Mở đầu lễ hội là cúng thần linh cầu cho người yên, vật
thịnh . Khi lễ cúng kết thúc là dàn nhạc trống, chiêng điệu kèn
pí lè tấu lên thông báo các chò chơi mang tính nghi lễ tượng
trưng bắt đầu.
Mở đầu là chò chơi ném còn. Những người cao tuổi (nam một bên,
nữ một bên) lấy 6 quả còn cùng ném tượng trưng 3 lần khai mạc,
rồi sau đó mọi người vào cuộc chơi. Những quả còn tua xanh đỏ
vun vút lao len phông còn.Tiếng xuýt xoa hò reo cổ vũ rền
vang.Phông còn bị ném thủng là báo hiệu cho một năm mùa màng
tươi tốt.
Cùng với ném còn là chơi kéo co cũng bắt đầu bằng hình thức kéo
nghi lễ. Tốp nam đứng phía đông cầm phần gốc dây song (dây kéo
co).Tốp nữ đứng phía tây cầm phần ngọn. Hồi trống kèn nổi nên
thùc giục.Bên nam(đằng đông tượng trưng cho dương, mặt trời)
luôn kéo thắng. Bên nữ (tượng trưng cho âm) giả vờ thua. Và như
vậy, năm đó cả làng sẽ được mùa. Phần nghi lễ kết thúc, đông đảo
nam nữ thanh niên cùng ùa vào chia phe thi kéo, kể cả du khách
cũng có thể tham gia.Các trò chơi đang tiếp diễn, thì những đôi
nam nữ lặng lẽ rút khỏi cuộc chơi tìm góc vắng tâm tình qua đàn
môi, tiếng khèn, lời hát. Ngày hội rồi cũng đến hồi kết thúc,
các già làng làm lễ khấn và hạ cột còn. Hai thanh niên khoẻ mạnh
cùng 2 con trâu mộng được chọn cầy 5 đường “xuống đồng” tượng
trưng cho vụ mùa mới bắt đầu.
(theo
Lễ hội Việt Nam) |