|
Từ thị trấn Sa Pa, xuôi theo con đường ṃn uốn
lượn trên lưng chừng núi khoảng 10km, du khách
sẽ đến xă Tả Van. Tiếp tục rong ruổi trên con
đường ṿng vèo, dốc xuống tận chân núi Hoàng
Liên Sơn, du khách sẽ đến với thung lũng Mường
Hoa. Tại đây, hướng tầm mắt ra phía xa xa, du
khách thấy thấp thoáng trong làn sương mỏng một
chiếc cầu treo vắt vẻo bắc qua suối Mường Hoa -
đường vào thôn Tả Van Giáy, với hai bên đầu cầu
là những bụi lau, sậy; những vạt hoa đỗ quyên...
đang đu đưa trong gió và điểm đáng chú ư là ngôi
miếu thờ 3 gian - nơi mà người Giáy tổ chức lễ
hội “Nào Cống”, được dựng ngay ở đầu cầu treo;
pha lẫn trong khung cảnh thiên nhiên đó, du
khách sẽ thấy thoang thoảng bên tai ḿnh tiếng
suối chảy róc rách, tiếng chim rừng đang gọi bạn
t́m nhau...
Đường vào thôn Tả
Van Giáy nhỏ, hẹp và là đường đất. Hai bên đường
là những thửa ruộng bậc thang màu mỡ được tổ
điểm bởi màu xanh của ngô và lúa non. Khi tới
thôn Tả Van Giáy, du khách sẽ không khỏi ngỡ
ngàng trước vẻ đẹp b́nh dị, mộc mạc pha lẫn vẻ
khang trang, lịch sự của những ngôi nhà trong
thôn.
Trước đây, Thôn Tả Van Giáy được h́nh thành dựa
trên những phong tục, tập quán và sinh hoạt đặc
trưng của người Giáy ở Lào Cai.
Họ
cư trú quần tụ với hàng trăm nóc nhà và thành
từng luổng (làng), bán (bản),
mướng (mường) trên các địa h́nh của
vùng thấp: ở chân đồi; núi; những thung lũng ven
sông, ven suối. Giống như các nhóm dân tộc Tày -
Thái, họ rất ít khi sinh sống ở sườn núi, đỉnh
núi. Do sống cùng trên một địa bàn cư trú, theo
tiến tŕnh lịch sử, người Giáy đă giao lưu và có
chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Tày, Thái, Nùng
từ ngôn ngữ đến nhà cửa, trang phục và một số
sinh hoạt văn hóa...
Người Giáy có
nghề chính là trồng lúa nước. Ngoài ra, họ c̣n
tự rèn được dụng cụ sản xuất và chạm khắc bạc.
Họ ở cả nhà sàn và nhà đất với gian giữa đều là
nơi trang nghiêm: đặt bàn thờ tổ tiên và tiếp
khách. Người Giáy có nền văn hóa khá phong phú
với những truyện cổ, thơ ca, tục ngữ, câu đố,
đồng dao...
Trang phục của
người Giáy rất đơn giản: nữ giới mặc quần chàm
ngắn đến mắt cá chân, ống rộng; tóc vấn theo
kiểu vành khăn và thường đeo túi vải có thêu hoa
văn; nam giới cũng mặc quần, áo và đầu vấn khăn.
Ngày nay, người
Giáy ở thôn Tả Van Giáy đă có cuộc sống khấm khá
hơn với một nền văn hóa khá văn minh. Toàn thôn
có trên 20 hộ th́ hầu hết là làm du lịch; đặc
biệt, loại h́nh du lịch bản làng đang được người
dân ở đây mở rộng và khai thác.
Hiện nay, thôn đă được Ngành an ninh và du lịch
tỉnh Lào Cai cấp giấy phép được đón du khách khi
họ muốn dừng chân hay nghỉ ngơi qua đêm ở đây.
Đại đa số các hộ ở đây, hộ nào cũng xây dựng nhà
cửa khang trang, sạch sẽ: có đầy đủ giường đệm,
chăn màn đẹp, có hệ thống nhà tắm, nhà vệ sinh
tiện lợi... Bên cạnh đó, họ c̣n được mở rộng về
kiến thức văn hóa - du lịch, học cách giao tiếp
với khách nước ngoài và có thể chế biến các món
ăn đặc sản dân tộc hấp dẫn để phục vụ du khách.
Đồng bào Giáy vốn
rất yêu văn nghệ. Ngoài việc làm du lịch, kinh
doanh nhà nghỉ, họ c̣n tham gia biểu diễn văn
hóa - văn nghệ để phục vụ du khách. Hiện nay,
đội văn nghệ xă Tả Van có tổng số 50 thành viên,
thôn Tả Van Giáy đă chiếm già nửa. Nhiều chị,
ban ngày là những người nông dân chất phác, chịu
thương, chịu khó nhưng ban đêm, trước các du
khách, các chị hóa trang, tô điểm trở thành
những cô sơn nữ yểu điệu, tươi tắn trong từng
điệu múa Then, múa Kèn và t́nh tứ trong điệu hát
giao duyên...
Có dịp đến nơi
đây, du khách sẽ được thưởng thức một số món ăn
đặc sản của đồng bào dân tộc do người Giáy chế
biến như: cá suối nướng Mường Hum, thắng cố thịt
ngựa Mường Khương, thịt lợn cắp nách Bắc Hà, xôi
nếp ngũ sắc Văn Bàn..., được ḥa ḿnh trong
không khí lễ hội, các tṛ chơi dân gian của
người Giáy như; lễ Nào Cống, Roóng Poọc (xuống
đồng), ném c̣n, đánh yến... và cùng tham gia các
tour du lịch bản làng.
Những giá trị
nhân văn, cao đẹp trong tính cách, tâm hồn đồng
bào dân tộc Giáy ở Sa Pa chính là điểm nhấn ấn
tượng nhất trong nhật kư của các lữ hành; để rồi
khi rời mảnh đất này, họ vẫn cảm thấy nuối tiếc,
lưu luyến, muốn quay trở lại không chỉ thêm một
lần... |