|
|
 |
|
|
|
|
|
Làng Cát Cát ở Sa Pa
Vị trí:
Làng Cát Cát thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai,
cách trung tâm thị trấn Sa Pa 2km.
Đặc điểm: Làng Cát Cát là bản
lâu đời của người Mông, c̣n lưu giữ nhiều nghề
thủ công truyền thống như trồng bông, lanh, dệt
vải và chế tác đồ trang sức. Đặc biệt nơi đây
c̣n giữ được khá nhiều phong tục độc đáo mà ở
các vùng khác không có, hoặc không c̣n tồn tại
nguyên gốc. |
|
Qua những khung dệt, người Mông tạo nên những
tấm thổ cẩm nhiều màu sắc và hoa văn mô phỏng
cây, lá, hoa, muông thú... Gắn liền với công
đoạn dệt vải bông, vải lanh là khâu nhuộm và in
thêu hoa văn, phổ biến là kỹ thuật nhuộm chàm,
nhuộm nước tro thảo mộc và cây lá rừng. Vải
nhuộm xong được đánh bóng bằng cách lăn vải với
khúc gỗ tṛn trên phiến đá phẳng có bôi sáp ong.
Ở làng Cát Cát, nghề chế tác đồ trang sức bằng
bạc, đồng đă có từ lâu đời và tạo ra những sản
phẩm tinh xảo. Quy tŕnh chế tác bạc gồm nhiều
công đoạn. Trước hết, họ cho bạc vào nồi trên bễ
ḷ đun đến khi nóng chảy th́ rót vào máng. Chờ
khi bạc nguội lấy ra dùng búa đập, rèn sao cho
thanh bạc có kích cỡ to, nhỏ, dài, ngắn, vuông,
tam giác, tṛn, dẹt hay kéo thành sợi. Tiếp đó,
họ giũa cho thật nhẵn và nếu cần trang trí th́
dùng đinh để chạm khắc, tạo hoa văn nổi hoặc
ch́m rồi mới uốn h́nh sản phẩm. Cuối cùng là
bước đánh nhẵn, làm trắng và bóng. Sản phẩm chạm
bạc ở Cát Cát rất phong phú, tinh xảo nhất là đồ
trang sức của phụ nữ như: ṿng cổ, ṿng tay, dây
xà tích, nhẫn...
Một điều hấp dẫn du khách khi đến Cát Cát là
người Mông ở đây c̣n giữ được khá nhiều phong
tục tập quán độc đáo, chẳng hạn như tục kéo vợ.
Khi người con trai quen biết và đem ḷng yêu một
cô gái, anh ta sẽ tổ chức làm cỗ mời bạn bè và
nhờ các bạn lập kế hoạch "kéo" cô gái về nhà một
cách bất ngờ, giữ cô trong ba ngày. Sau đó, nếu
cô gái đồng ư làm vợ chàng trai th́ sẽ tiến hành
lễ cưới chính thức. Nếu cô từ chối th́ họ cùng
nhau uống bát rượu kết bạn và mọi việc trở lại
b́nh thường như chưa có điều ǵ xảy ra. Lễ cưới
người Mông ở Cát Cát thường được tổ chức từ 2
đến 7 ngày.
Kiến trúc nhà cửa người Mông làng Cát Cát c̣n
nhiều nét cổ: nhà ba gian lợp ván gỗ pơmu. Bộ
khung nhà có v́ kèo ba cột ngang. Các cột đều
được kê trên phiến đá tṛn hoặc vuông. Vách được
lợp bằng gỗ xẻ, có 3 cửa ra vào: cửa chính ở
gian giữa, 2 cửa phụ ở hai đầu nhà. Cửa chính
luôn được đóng kín, chỉ mở khi có việc lớn như
đám cưới, tang ma, cúng ma vào dịp lễ Tết. Trong
nhà có không gian thờ, sàn gác lương thực dự trữ,
nơi ngủ, bếp và nơi tiếp khách.
Làng Cát Cát được h́nh thành từ giữa thế kỷ 19,
các hộ gia đ́nh cư trú theo phương thức mật tập:
dựa vào sườn núi và quây quần bên nhau, các nóc
nhà cách nhau chừng vài chục mét. Họ trồng lúa
trên ruộng bậc thang, trồng ngô trên núi theo
phương pháp canh tác thủ công, sản lượng thấp.
Phần lớn nhà cửa đều đơn giản, chỉ có một cái
bàn, cái giường và bếp lửa nấu nướng...
|
|
| |
| |
| Nguồn: Tổng cục du lịch |
| |
|
|
|
|
|
| |
|
 |
|